Ciężko pracujesz całymi tygodniami, odkładasz każdy jeden grosz. Na twoim koncie uzbierała się już całkiem niemała sumka. Aż tu nagle wpada twój stary przyjaciel z pytaniem: „Czy możesz pożyczyć mi trochę gotówki?”

Mówiąc trochę gotówki nie mamy na myśli drobnych na piwo, czy inne przyjemności, mówimy raczej o kwotach znacznie większych, liczonych w tysiącach złotych. O gotówce za którą zaczniesz tęsknić, jeżeli nie zostanie tobie oddana – chyba, że jesteś Bill Gates. Co więc robić w takiej sytuacji?

Pożyczać, czy nie pożyczać?

Mówiąc nie… Oczywiście nie jesteś zmuszony pożyczać pieniądze nawet najlepszemu kumplowi, ale jeśli przyjaźń jest potencjalnie zagrożona, najlepiej rozważyć wszystko na spokojnie. Najważniejsze to wyjaśnić dlaczego nie możesz pożyczyć pieniędzy i dobrze by było, gdybyś zaproponował alternatywne rozwiązania pozwalające na uzyskanie gotówki.

Możesz stracić przyjaciela odmawiając mu udzielenia środków pieniężnych, ale pamiętaj, gdy pożyczysz pieniądze, a twój znajomy będzie unikał spłaty zobowiązania, stracisz nie tylko przyjaciela, ale także całą gotówkę.

Mówiąc tak… Zakładając, że zdecydujesz się pożyczyć przyjacielowi pieniądze, pamiętaj że sama obietnica zwrotu nie jest żadną gwarancją. Ponieważ są to poważne sumy, będziemy starali się podjąć odważne kroki, wykazując nasze zaangażowanie.

Należy rozważyć dwa podstawowe plany działania:

1) Sporządzić umowę, która jasno określa zasady udzielenia pożyczki.
2) Zastanowić się jakie kroki prawne można podjąć aby ubezpieczyć się od ewentualnej nie spłaty zobowiązań.

Pisemna umowa pożyczki

Umowy ustne są często prawnie wiążące, ale jeżeli jest jakaś samotna prawda w prawie, to ta, która mówi, że umowy pisemne są znacznie lepsze. Jeśli pożyczasz pieniądze, zawsze należy sporządzić umowę, nieważne czy to kolega, czy zupełnie obca osoba. Ten sposób przyczyni się do wyjaśnienia warunków umowy i pomoże wam uniknąć ewentualnych nieporozumień i sporów.

Taki dokument to także dowód dla sądu, który (w razie potrzeby) uwiarygodni twoje zeznania.

Oto kilka najważniejszych rzeczy o których należy pamiętać przy opracowywaniu warunków umowy:

Określenie stron

Z pozoru brzmi to wręcz banalnie, ale umowa opierająca się tylko na ogólnym zarysie stron kontraktu, może być nieprawidłowa. Nie wystarczy tylko złożyć podpisu w celu identyfikacji. Inne informacje, które określają dane strony kontraktu np.: adres zamieszkania, numer PESEL, są równie dobrym pomysłem. Data zawarcia umowy również jest bardzo istotna!

Określenie rodzaju umowy

Umowy mogą obejmować szeroki zakres usług, ale zawarcie pożyczki wymaga szczególnego jej rodzaju. Ważne, aby dokładnie zidentyfikować formę kontraktu, aby sąd nie miał wątpliwości co do charakteru umowy.

Upewnij się, że zobowiązanie określa charakter umowy przy użyciu terminu „pożyczki” lub „weksla”. Oba mają podobne znaczenie prawne, które wykażą zobowiązanie kredytobiorcy do spłaty kredytu.

Jedno lub oba te pojęcia powinny się pojawić na początku umowy w celu opisania transakcji. Na wszelki wypadek odparcia późniejszych argumentów, ze pożyczka jest „darem”.

Określenie warunków umowy

Podczas gdy rodzaj umowy zawszę będzie ten sam, warunki finansowe mogą się różnić. Pożyczka może mieć charakter prosty w formie stałych kwot (np. 1000 zł), w tym przypadku będziemy musieli umieścić liczby w kontrakcie.

Z drugiej jednak strony, pożyczka może opiewać na kwotę, która nie została jeszcze z góry ustalona – powszechnie znane jako pływające pożyczki. Jeśli tak jest, umowa powinna wskazywać pierwotne pożyczane kwoty (jeśli jakieś były), maksymalną kwotę którą pożyczamy oraz warunki na jakich będziemy pożyczać kolejne sumy.

Jeśli decydujesz się na taką formę pożyczki powinieneś określić stopy procentowe. Możesz po prostu stwierdzić, że chcesz zwrot pieniędzy ze nawiązką np. w postaci 6%. Określasz wtedy stałą stopę procentową. Jeśli chcesz pożyczyć na zmiennej stopie procentowej, należy określić czy pożyczka będzie na zmiennej stopie procentowej ustalonej w dniu zawarcia pożyczki, czy też będzie się ona zmieniała w czasie.

Harmonogram płatności

Nawet jeśli masz zamiar otrzymać swoją należność w formie ryczałtu, nie rezygnuj ze stworzenia planu spłaty rat. Jeśli masz bardziej skomplikowany układ, harmonogram pozwoli ci jasno określić jego strukturę. Można go później dołączyć do umowy jako załącznik w razie późniejszych wyjaśnień. Plan w rzeczywistości opisuje, kiedy płatności będą dokonywane i czy mamy już naliczać odsetki.

Wykorzystanie aktywów na rzecz bezpieczeństwa

Umowa jest niczym więcej jak obietnicą prawnie wiążącą. Mimo iż umowa może pomóc w uzyskaniu korzystnego wyniku w razie sporu, nie gwarantuje odzyskania pieniędzy.

Jeśli poważnie myślisz o odzyskaniu pieniędzy, dodaj aneks do umowy w którym jasno określisz, ze w razie nie spłaty zobowiązania będziesz mógł otrzymać rekompensatę np. w postaci nieruchomości. Innymi słowy, zabezpieczenia.

Sprawdź stan tych aktywów. Twoim jedynym zabezpieczeniem jest uzyskanie praw do majątku kredytobiorcy w razie nie spłaty pożyczki. Sprawdź czy jest co przejmować, tzn. czy wartość ewentualnych wpływów z aktywów, pokryje w całości koszta pożyczki.

Upewnij się, że aktywa twojego znajomego nie są obciążone już innymi zobowiązaniami tzn, warto sprawdzić czy osoba której pożyczasz pieniądze nie obiecała już swoich aktywów, jako zabezpieczenia na rzecz kogoś innego. W tym celu należy skontaktować się z urzędnikiem powiatowym nieruchomości.

Po ustaleniu, że dane aktywa są wolne od zastawców, proponujemy aby umowa została złożona u notariusza za drobną opłatą. Choć można to zrobić samodzielnie, lepiej skorzystać z porady adwokata. Czy warto składać podpis u notariusza, to oczywiście zależy od wielkości kwoty jaką pożyczamy znajomemu (dla małych kwot rzędu 3000 tys. zł nie ma to sensu, gdyż koszta adwokata i notariusza mogą stanowić 1/3 pożyczanej kwoty).

Kolejnym dobrym pomysłem jest znalezienie świadka podpisania waszej umowy. Strona ta pomoże szybko rozwiązać wszelkie przyszłe spory, co do ilości pieniędzy, o które faktycznie toczy się walka.

Pieniądze „do ręki”

Jeśli wziąć pod uwagę złożoność i zawiłość umów i aktywów bezpieczeństwa, to nic dziwnego, że większość ludzi po prostu pożycza znajomym pieniądze na uścisk dłoni. A jeśli dodatkowo wziąć pod uwagę wszystko, co może pójść źle, nie dziwi fakt, że oferty pożyczek „do ręki” często powodują utratę pieniędzy i przyjaźni.

Smutnym faktem jest to, że jeśli chcesz osiągnąć podwójny cel – pomóc przyjacielowi i chronić siebie, trzeba bardziej polegać na doświadczeniu w prowadzeniu biznesu niż na poczuciu koleżeństwa. Jeśli jesteś w stanie przełożyć interesy nad waszą przyjaźń, śmiało możesz pożyczać pieniądze. Ale jeśli nie jesteś w stanie, powinieneś po prostu powiedzieć znajomemu, że nie chcesz by pieniądze były przeszkodą w waszej znajomości.